{"id":11612,"date":"2026-04-24T10:16:34","date_gmt":"2026-04-24T08:16:34","guid":{"rendered":"https:\/\/visionary-project.eu\/download\/report-supermarket-interventions-for-promoting-food-consumption-with-lower-climate-impacts\/"},"modified":"2026-09-01T17:18:24","modified_gmt":"2026-09-01T15:18:24","slug":"report-supermarket-interventions-for-promoting-food-consumption-with-lower-climate-impacts","status":"publish","type":"wpdmpro","link":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/download\/report-supermarket-interventions-for-promoting-food-consumption-with-lower-climate-impacts\/","title":{"rendered":"Dzia\u0142ania w supermarketach maj\u0105ce na celu promowanie spo\u017cycia \u017cywno\u015bci o mniejszym wp\u0142ywie na klimat"},"content":{"rendered":"<p>W niniejszym raporcie podsumowano wyniki dw\u00f3ch bada\u0144 dotycz\u0105cych dzia\u0142a\u0144 prowadzonych w supermarketach, maj\u0105cych na celu zmniejszenie \u015bladu klimatycznego zwi\u0105zanego ze spo\u017cyciem \u017cywno\u015bci. Systemy \u017cywno\u015bciowe odpowiadaj\u0105 za oko\u0142o jedn\u0105 trzeci\u0105 globalnej emisji gaz\u00f3w cieplarnianych pochodzenia antropogenicznego. <em>W strategii \u201eOd pola do sto\u0142u\u201d<\/em> uznano piln\u0105 potrzeb\u0119 zmniejszenia \u015bladu klimatycznego europejskiego systemu \u017cywno\u015bciowego poprzez kompleksow\u0105 transformacj\u0119 obejmuj\u0105c\u0105 ca\u0142y \u0142a\u0144cuch \u017cywno\u015bciowy, w tym zmiany w wyborach \u017cywieniowych konsument\u00f3w. Sektor detaliczny odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu rynk\u00f3w i wywieraniu wp\u0142ywu na wybory \u017cywieniowe konsument\u00f3w, a <em>strategia \u201eOd pola do sto\u0142u\u201d<\/em> wyra\u017anie wzywa do zmian w praktykach dystrybucji i marketingu \u017cywno\u015bci.   <\/p>\n<p>Nadrz\u0119dnym celem dw\u00f3ch bada\u0144 empirycznych przedstawionych w niniejszym raporcie by\u0142o zbadanie skuteczno\u015bci dzia\u0142a\u0144 podejmowanych w supermarketach w zakresie ograniczania wp\u0142ywu konsumpcji \u017cywno\u015bci na klimat poprzez zmian\u0119 zachowa\u0144 konsument\u00f3w w kierunku bardziej zr\u00f3wnowa\u017conych wybor\u00f3w \u017cywieniowych. W ramach obu bada\u0144 przetestowano zestaw dzia\u0142a\u0144 w ramach eksperymentu przeprowadzonego w internetowym supermarkecie, kt\u00f3ry stanowi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 ankiety konsumenckiej. Zsymulowali\u015bmy realistyczne \u015brodowisko supermarketu internetowego, co pozwoli\u0142o na ocen\u0119 zachowa\u0144 gospodarstw domowych zwi\u0105zanych z zakupami \u017cywno\u015bci w r\u00f3\u017cnych kategoriach produkt\u00f3w spo\u017cywczych. Badanie 1 skupia\u0142o si\u0119 na interwencjach behawioralnych i sprawdza\u0142o skutki interwencji polegaj\u0105cej na rozmieszczeniu produkt\u00f3w (tj. strategiczne umieszczenie asortymentu produkt\u00f3w pochodzenia ro\u015blinnego w dzia\u0142ach mi\u0119snym i mleczarskim), etykiety klimatycznej (tj. etykiety w systemie sygnalizacji \u015bwietlnej opartej na emisjach<sub>CO2e<\/sub>) oraz po\u0142\u0105czenia tych dw\u00f3ch rozwi\u0105za\u0144. Badanie przeprowadzono w Niemczech, Danii, Hiszpanii i na W\u0119grzech na pr\u00f3bie licz\u0105cej N = 7 373 uczestnik\u00f3w. W badaniu 2 zbadano skutki zmian cen (tj. podwy\u017cek cen produkt\u00f3w spo\u017cywczych o wysokiej emisji i\/lub obni\u017cek cen produkt\u00f3w o niskiej emisji), etykietowania klimatycznego (tj. informacji o emisjach<sub>CO2e<\/sub>produkt\u00f3w spo\u017cywczych) oraz r\u00f3\u017cnych kombinacji tych interwencji. Badanie przeprowadzono we W\u0142oszech, w Polsce i w Wielkiej Brytanii na reprezentatywnej pr\u00f3bie N = 7 482 konsument\u00f3w.      <\/p>\n<p>Badanie nr 1 dotycz\u0105ce behawioralnych interwencji w supermarketach w Niemczech, Danii, Hiszpanii i na W\u0119grzech wykaza\u0142o, \u017ce strategiczne rozmieszczenie asortymentu produkt\u00f3w pochodzenia ro\u015blinnego w dzia\u0142ach mi\u0119snych i mleczarskich, a tak\u017ce wprowadzenie etykiety klimatycznej, mo\u017ce zmniejszy\u0107 \u015blad w\u0119glowy zakup\u00f3w spo\u017cywczych, zw\u0142aszcza gdy dzia\u0142ania te s\u0105 realizowane \u0142\u0105cznie. Skuteczno\u015b\u0107 badanych interwencji r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 w poszczeg\u00f3lnych krajach, a nie wszystkie efekty by\u0142y statystycznie istotne. W Niemczech, Danii i Hiszpanii po\u0142\u0105czenie interwencji polegaj\u0105cej na rozmieszczeniu produkt\u00f3w z etykiet\u0105 klimatyczn\u0105 spowodowa\u0142o najwi\u0119ksz\u0105 redukcj\u0119 emisji wynosz\u0105c\u0105 od \u201313% do \u201316% (w por\u00f3wnaniu z grup\u0105 kontroln\u0105). W Hiszpanii i Danii wprowadzenie etykiety klimatycznej r\u00f3wnie\u017c mia\u0142o statystycznie istotny wp\u0142yw. Sama interwencja dotycz\u0105ca rozmieszczenia produkt\u00f3w mia\u0142a istotny wp\u0142yw jedynie w Danii. Na W\u0119grzech \u017cadna z badanych interwencji nie zmniejszy\u0142a w spos\u00f3b istotny wp\u0142ywu zakup\u00f3w \u017cywno\u015bci na klimat; jednak\u017ce interwencja \u0142\u0105czona doprowadzi\u0142a do znacz\u0105cej redukcji emisji gaz\u00f3w cieplarnianych w\u015br\u00f3d m\u0142odszych grup wiekowych (do 40 lat).     <\/p>\n<p>W badaniu nr 2 dotycz\u0105cym interwencji opartych na cenach i informacjach we W\u0142oszech, w Polsce i w Wielkiej Brytanii stwierdzono, \u017ce mechanizmy cenowe i informacje s\u0105 skutecznymi narz\u0119dziami s\u0142u\u017c\u0105cymi ograniczeniu emisji wynikaj\u0105cych z zachowa\u0144 zwi\u0105zanych ze spo\u017cyciem \u017cywno\u015bci. Chocia\u017c podwy\u017cki cen \u017cywno\u015bci o wysokiej emisji mia\u0142y \u015brednio najsilniejszy wp\u0142yw na redukcj\u0119 emisji (od \u20134% do \u20139%) we wszystkich trzech krajach, skala efektu pozosta\u0142ych interwencji r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 w poszczeg\u00f3lnych krajach, co sugeruje, \u017ce optymalne wdro\u017cenie mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od konkretnych uwarunkowa\u0144 krajowych. Same zni\u017cki cenowe na produkty spo\u017cywcze o niskim \u015bladzie w\u0119glowym nie doprowadzi\u0142y do po\u017c\u0105danego efektu, jakim jest zmniejszenie wp\u0142ywu konsumpcji \u017cywno\u015bci na klimat, a zamiast tego mia\u0142y zerowy (W\u0142ochy) lub nawet pozytywny wp\u0142yw (Polska i Wielka Brytania) na emisje zwi\u0105zane z \u017cywno\u015bci\u0105 \u2013 chyba \u017ce by\u0142y po\u0142\u0105czone z oznakowaniem klimatycznym i\/lub podwy\u017ckami cen produkt\u00f3w o wysokim \u015bladzie w\u0119glowym. Samo oznakowanie klimatyczne (bez wprowadzania zmian cen) przynios\u0142o znacz\u0105ce i istotne statystycznie redukcje emisji w Polsce i Wielkiej Brytanii, ale okaza\u0142o si\u0119 nieskuteczne we W\u0142oszech. Wyniki badania 2 pokazuj\u0105 ponadto, \u017ce mo\u017cliwe jest osi\u0105gni\u0119cie r\u00f3wnowa\u017cnych redukcji emisji przy u\u017cyciu r\u00f3\u017cnych kombinacji instrument\u00f3w oraz \u017ce rozwi\u0105zania powinny by\u0107 starannie dobierane i dostosowywane w zale\u017cno\u015bci od kontekstu krajowego i cel\u00f3w.    <\/p>\n<p>W obu badaniach znacz\u0105ce zmniejszenie wp\u0142ywu zakup\u00f3w \u017cywno\u015bci na klimat wynika\u0142o przede wszystkim ze zmniejszenia ilo\u015bci kupowanych produkt\u00f3w o wysokiej emisji, zw\u0142aszcza wo\u0142owiny i sera. Chocia\u017c \u015bredni spadek ilo\u015bci zakupionych produkt\u00f3w by\u0142 stosunkowo niewielki, odpowiadaj\u0105ce mu zmniejszenie emisji CO\u2082e by\u0142o znaczne, co podkre\u015bla, \u017ce nawet niewielkie zmiany w zachowaniach konsument\u00f3w polegaj\u0105ce na rezygnacji z produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego o wysokiej emisji mog\u0105 przynie\u015b\u0107 znacz\u0105ce korzy\u015bci dla klimatu. <\/p>\n<p>Badane dzia\u0142ania promuj\u0105ce \u017cywno\u015b\u0107 (pochodzenia ro\u015blinnego) o niskiej emisji CO\u2082e \u2013 interwencja polegaj\u0105ca na zmianie rozmieszczenia produkt\u00f3w w badaniu 1 oraz interwencja polegaj\u0105ca na obni\u017ceniu ceny w badaniu 2 \u2013 skutecznie zwi\u0119kszy\u0142y zakupy tych produkt\u00f3w we wszystkich krajach obj\u0119tych obydwoma badaniami. Co ciekawe, gdy \u015brodki te wdra\u017cano jako pojedyncze interwencje, a nie jako cz\u0119\u015b\u0107 zestawu narz\u0119dzi modyfikuj\u0105cego r\u00f3wnie\u017c aspekty \u017cywno\u015bci o wysokiej emisji, nie uda\u0142o im si\u0119 znacz\u0105co zmniejszy\u0107 wp\u0142ywu zakup\u00f3w \u017cywno\u015bci na klimat. Konsumenci, na kt\u00f3rych oddzia\u0142ywa\u0142y te interwencje, nie ograniczyli w znacz\u0105cy spos\u00f3b spo\u017cycia produkt\u00f3w o wysokiej emisji, w zwi\u0105zku z czym nie dosz\u0142o do po\u017c\u0105danego zast\u0105pienia produkt\u00f3w o wysokiej emisji produktami o niskiej emisji.  <\/p>\n<p>Wyniki obu bada\u0144 rodz\u0105 istotne pytania dotycz\u0105ce roli i wp\u0142ywu supermarket\u00f3w na kszta\u0142towanie otoczenia \u017cywno\u015bciowego, w kt\u00f3rym konsumenci dokonuj\u0105 wybor\u00f3w \u017cywieniowych. Badania pokazuj\u0105, \u017ce daleko id\u0105ce dzia\u0142ania wdra\u017cane w supermarketach mog\u0105 znacz\u0105co zmniejszy\u0107 \u015blad klimatyczny konsumpcji \u017cywno\u015bci w UE poprzez zmian\u0119 zachowa\u0144 konsument\u00f3w na rzecz bardziej zr\u00f3wnowa\u017conych wybor\u00f3w \u017cywieniowych. Jednak\u017ce, cho\u0107 sektor detaliczny dysponuje znacznym potencja\u0142em do wprowadzania takich zmian, interesy komercyjne detalist\u00f3w niekoniecznie s\u0105 zgodne z celami polityki maj\u0105cymi na celu zmniejszenie wp\u0142ywu spo\u017cycia \u017cywno\u015bci na klimat. Niniejszy raport ma na celu poinformowanie i zmotywowanie zar\u00f3wno prywatnych, jak i publicznych podmiot\u00f3w sektora spo\u017cywczego do podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 w oparciu o te spostrze\u017cenia.   <\/p>\n<p>Pe\u0142na wersja raportu b\u0119dzie wkr\u00f3tce dost\u0119pna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W niniejszym raporcie podsumowano wyniki dw\u00f3ch bada\u0144 dotycz\u0105cych dzia\u0142a\u0144 prowadzonych w supermarketach, maj\u0105cych na celu zmniejszenie \u015bladu klimatycznego zwi\u0105zanego ze spo\u017cyciem \u017cywno\u015bci. Systemy \u017cywno\u015bciowe odpowiadaj\u0105 za oko\u0142o jedn\u0105 trzeci\u0105 globalnej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","__wpdm_changelog":[]},"wpdmcategory":[199,193,192,194,201,200,198],"wpdmtag":[],"class_list":["post-11612","wpdmpro","type-wpdmpro","status-publish","hentry","wpdmcategory-consumers","wpdmcategory-for-policy-stakeholders","wpdmcategory-for-practitioners","wpdmcategory-for-scientists","wpdmcategory-plant-based-protein","wpdmcategory-retailers","wpdmcategory-value-chain"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wpdmpro\/11612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wpdmpro"}],"about":[{"href":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wpdmpro"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11612"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"wpdmcategory","embeddable":true,"href":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wpdmcategory?post=11612"},{"taxonomy":"wpdmtag","embeddable":true,"href":"https:\/\/visionary-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wpdmtag?post=11612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}