Jak skutecznie promować rolnictwo ekologiczne w Polsce? To główne pytanie stało się podstawą serii warsztatów Science-Policy Interface (SPI), których gospodarzem był Uniwersytet Warszawski. Wydarzenia te zgromadziły szeroką gamę zainteresowanych stron – od urzędników państwowych i doradców rolniczych po producentów, organizacje pozarządowe, spółdzielnie, sprzedawców detalicznych żywności i naukowców – w celu wspólnego zbadania strategii zwiększania skali i włączania rolnictwa ekologicznego do głównego nurtu w całym kraju.

Jednym z kluczowych wyzwań zidentyfikowanych podczas warsztatów jest brak spójności w ramach obecnego systemu żywnościowego w Polsce. W szczególności fragmentacja w wymiarze organizacyjnym, kulturowym i społecznym utrudnia skuteczną współpracę i wdrażanie polityki, wpływając na interesariuszy od szczebla krajowego po społeczności lokalne. Ta systemowa rozbieżność stanowi istotną przeszkodę dla powszechnego przyjęcia praktyk rolnictwa ekologicznego oraz rozwoju odpornego i zrównoważonego systemu żywnościowego.

Wśród proponowanych rozwiązań omówiono wprowadzenie nowego podejścia do etykietowania, mającego na celu promowanie stosowania ciemnozielonych środków rolno-środowiskowo-klimatycznych (AECM). Taka etykieta mogłaby pomóc wyróżnić i nagrodzić rolników, którzy wykraczają poza minimalne normy środowiskowe, oferując konsumentom jaśniejsze wskazówki i wzmacniając zachęty rynkowe dla prawdziwie zrównoważonych praktyk rolniczych.

Oprócz etykietowania, zbadano szersze strategie wzmacniania powiązań między podmiotami systemu żywnościowego. Dyskusje koncentrowały się na szeregu uzupełniających się strategii, w tym na rozwoju kampanii edukacyjnych w celu podniesienia świadomości społecznej na temat korzyści płynących z rolnictwa ekologicznego, a także na uproszczeniu uciążliwych i zbyt skomplikowanych procedur administracyjnych. Ostatecznie, zalecenia podkreśliły potrzebę zarówno wsparcia systemowego, jak i oddolnego zaangażowania w celu wspierania bardziej zintegrowanego, przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego w Polsce.

Aby wesprzeć tę wizję, warsztaty zakończyły się zestawem strategicznych zaleceń mających na celu wzmocnienie rolnictwa ekologicznego w Polsce:

• Współpraca w zakresie praktyk rolniczych: Naukowcy i administracja publiczna powinni współpracować w celu jasnego zdefiniowania zrównoważonych praktyk rolniczych, zapewniając jasność i spójność polityki przy jednoczesnym unikaniu nakładania się przepisów.
• Rozwój programów edukacyjnych: Wspólne wysiłki naukowców i władz publicznych powinny koncentrować się na tworzeniu inicjatyw edukacyjnych, które podkreślają korzyści zdrowotne i środowiskowe rolnictwa ekologicznego.
• Rozwój systemów certyfikacji: Instytucje publiczne powinny współpracować z organizacjami zainteresowanych stron w celu opracowania i promowania przejrzystych, dobrze finansowanych systemów certyfikacji dostosowanych do szerszych celów rolniczych.
• Wsparcie przejścia dla rolników: Należy udostępnić zachęty finansowe i pomoc techniczną – we współpracy z zainteresowanymi stronami – aby pomóc rolnikom w przejściu na ekologiczne metody produkcji.

Łącznie inicjatywy te stanowią wieloaspektowe podejście do wspierania bardziej zintegrowanego, dostępnego i zrównoważonego sektora rolnictwa ekologicznego w Polsce.