Studia przypadku: Klimat

This manuscript, prepared under Work Package 3 (WP3) of the VISIONARY project, contributes to the overarching aim of identifying policy levers that can support transitions towards sustainable farming and food systems in Europe. WP3 investigates how behavioural approaches and experimental methods can help design effective agri-environmental policy interventions to address three key transition challenges: climate neutrality, halting biodiversity loss, and improving water quality. In this context, the manuscript focuses on the role of behavioural drivers — cognitive, social, and dispositional factors that shape human decision-making — in determining farmers' responses to economic policy instruments designed to reduce greenhouse gas (GHG) emissions from agriculture.

The manuscript presents findings from two complementary experimental studies. The first study investigates Italian dairy farmers' preferences for alternative payment schemes aimed at incentivising the adoption of essential oil feed supplements to reduce enteric methane emissions. Using a lab-in-the-field experiment with 120 farmers in the Autonomous Province of Trento, it elicits willingness to accept Action-Based Payments (ABPs), Results-Based Payments (RBPs) framed either as an Agri-Environmental Climate Scheme or a voluntary carbon market, and Hybrid Payment (HP) designs combining both components. The second study examines Danish farmers' beliefs about the economic impacts of a CO₂e tax on agriculture and tests whether providing expert information can reduce misperceptions and increase policy support. It draws on a randomised survey experiment with 981 farmers, conducted in the context of Denmark's actual CO₂e tax proposals at both high (750 DKK/tonne) and low (125 DKK/tonne) stringency levels.

The results demonstrate that behavioural drivers are central mediators of farmers' acceptance of climate policy instruments. Italian dairy farmers show a general preference for ABPs over RBPs, driven by familiarity, certainty preference, and reduced complexity, though acceptance of innovative payment mechanisms improves substantially when pro-environmental attitudes are present, risk aversion is lower, and farmers have higher perceived behavioural control over the implementation of new practices, and when RBPs are introduced in hybrid formats alongside conventional subsidies. Notably, farmers' responses to hybrid schemes are more coherent when paired with an AECS framing than with a voluntary carbon market framing, suggesting that pure market mechanisms create additional psychological barriers. Danish farmers systematically and substantially overestimate the negative economic impacts of the CO₂e tax — by a factor of up to three relative to expert estimates — and this perception gap represents a key driver of policy opposition. Expert information partially reduces these misperceptions and increases tax support, but the effect is heterogeneous: smaller farms and crop producers respond more readily, while larger farms and livestock producers exhibit limited belief revision, consistent with motivated reasoning. The study also finds that opposition to the carbon tax can paradoxically increase openness to an agricultural ETS scheme, pointing to a policy substitution effect with important implications for policy sequencing. Together, these findings highlight that achieving agricultural GHG reductions requires policy designs that account for behavioural realities, including uncertainty aversion, belief biases, and farmer heterogeneity, thereby contributing to VISIONARY's broader objective of identifying how policy design can facilitate sustainability transitions in diverse socio-ecological contexts.

The full report will be available soon.

Niniejszy raport dokumentuje wyniki uzyskane w ramach Zadania 3.2 „Transition of agri-environmental systems to climate-neutral food systems” w ramach WP3 „Agri-environmental policy experimentation”. Celem zadania jest zbadanie akceptacji europejskich rolników zarówno dla środków obowiązkowych (takich jak rolniczy system handlu emisjami), jak i dla dobrowolnych rynków węglowych. Ponadto analizie poddane zostaną inne instrumenty ekonomiczne, w tym podatki węglowe lub CO₂e oraz innowacyjne systemy wsparcia (takie jak płatności uzależnione od wyników – Result-Based Payments, RBPs – oraz płatności hybrydowe – Hybrid Payments, HPs), mające na celu wspieranie praktyk rolniczych przyjaznych dla klimatu.

Dodatkowo Zadanie 3.2 ma na celu zbadanie, czy i w jakim stopniu czynniki behawioralne wpływają na akceptowalność takich instrumentów polityki ekonomicznej przez rolników. W ramach realizacji tych celów przeprowadzono dwa eksperymenty kontekstualizowane, obejmujące łącznie około 1 100 rolników – jeden we Włoszech, a drugi w Danii.

Zarządzanie zasobami wodnymi w skali krajobrazu jest kluczowe dla rozwiązywania wyzwań środowiskowych i hydrologicznych w rolnictwie europejskim. Ze względu na fragmentaryczny podział gruntów, zarządzanie musi wykraczać poza pojedyncze nieruchomości i być zgodne z systemami hydrologicznymi, co wymaga współpracy w ramach zarządzania zbiorowego, angażującego rolników i innych interesariuszy.

Niniejsze badanie (Kamień milowy 9) dotyczące motywów i barier działania zbiorowego mającego na celu ograniczenie wpływu na zasoby wodne wykorzystuje zasady projektowania Elinor Ostrom (ang. Design Principles, DPs) jako narzędzie diagnostyczne do oceny odporności instytucjonalnej w trzech przypadkach: zarządzanie nawadnianiem w Hiszpanii i na Węgrzech oraz regulacja azotu w zlewni w Danii.

Przypadek hiszpański wykazuje silną zgodność z zasadami DPs, charakteryzuje się zagnieżdżonymi, kierowanymi przez użytkowników organizacjami oraz prawnym uznaniem praw zbiorowych. Przypadek węgierski cechuje silna kontrola top-down, ale brak zdolności do realizacji skomplikowanych i zbiorowych inicjatyw zarządzania wodą, jak również brak niezbędnej współpracy oddolnej, koordynacji i profesjonalnego wsparcia. Przypadek duński znacznie odbiega od zasad DPs z powodu ograniczonego zaangażowania interesariuszy i autonomii użytkowników.

Wyniki te pokazują, jak kontekst instytucjonalny i projektowanie mechanizmów zarządzania wpływają na legitymację i skuteczność zarządzania zasobami wodnymi. Chociaż zasady Ostrom stanowią cenną miarę instytucjonalną, dają ograniczony wgląd w czynniki behawioralne wpływające na udział rolników.

Proponujemy, aby przyszłe badania nad zasadami Ostrom uwzględniały perspektywę behawioralną, aby lepiej zrozumieć sukcesy i niepowodzenia zbiorowych programów rolno-środowiskowych w zakresie zrównoważonego korzystania z zasobów wodnych. Nasze dalsze prace będą wykraczać poza analizę instytucjonalną, koncentrując się na identyfikacji dźwigni i barier behawioralnych w zbiorowych programach rolno-środowiskowych.

Niniejszy raport (Deliverable 2.2) opiera się na wstępnym koncepcyjnym i analitycznym frameworku projektu VISIONARY i ma na celu zobrazowanie, w jaki sposób wybrane studia przypadków w ramach projektu VISIONARY uzupełniają się nawzajem w realizacji kluczowych celów projektu. Raport ma również na celu krótko przedstawić teoretyczne podstawy naszej pracy oraz nakreślić podejście zastosowane w studiach przypadków.

Wszystkie najważniejsze informacje o VISIONARY w skrócie.