Systemy produkcji ekologicznej są powszechnie cenione ze względu na ich potencjał w zakresie przeciwdziałania wielu presjom środowiskowym i ekologicznym, które zagrażają zrównoważonemu rozwojowi sektora spożywczego. W Szkocji różne ograniczenia rynkowe i polityczne utrudniają przejście na rolnictwo ekologiczne, o czym świadczy spadek liczby certyfikowanych gruntów ekologicznych w ostatnich latach. Konieczna jest skuteczna, dwustronna komunikacja między różnymi zainteresowanymi stronami, od rolników po decydentów politycznych, aby wspólnie wypracować bardziej holistyczne rozwiązania niezbędne do przejścia na systemy rolnictwa ekologicznego.
Aby sprostać tym wyzwaniom, zespół VISIONARY z Uniwersytetu w Aberdeen zorganizował warsztaty z udziałem SPI (Science-Policy-Interface) w celu zrozumienia działań niezbędnych do podjęcia w przyszłości. Wiele zainteresowanych stron z ekologicznego łańcucha wartości (w tym rolnicy, jednostki certyfikujące, dostawcy usług doradczych), decydenci (na szczeblu lokalnym i krajowym) oraz organizacje pozarządowe spotkały się, aby zbadać, jakie kwestie ich zdaniem należy wziąć pod uwagę przy modelowaniu interwencji oraz jakie środki polityczne i rynkowe są potrzebne, aby promować przejście na rolnictwo ekologiczne.
Kontekst ten stanowi podstawę do lepszego zbiorowego zrozumienia barier i czynników sprzyjających przejściu na rolnictwo ekologiczne w Szkocji oraz opracowania zestawu zaleceń mających na celu poprawę skuteczności podejść politycznych, wzmocnienie ekologicznego łańcucha wartości i promowanie rozwoju rynku. Podczas pierwszych warsztatów SPI, które odbyły się w maju 2023 r., zaproponowano kilka kluczowych zaleceń dla sektora, takich jak:
- Przywództwo rządowe: Uczestnicy zwrócili uwagę na potrzebę publicznego przywództwa w zakresie upowszechniania i podkreślania roli, jaką rolnictwo ekologiczne może odegrać w uzupełnianiu szerszej agendy krajowej na rzecz rolnictwa neutralnego pod względem emisji dwutlenku węgla i przyjaznego dla różnorodności biologicznej.
- Narzędzia polityczne – Plan działań ekologicznych w Szkocji: Potrzeba opracowania planu działań ekologicznych (OAP) w Szkocji, który może służyć jako mapa drogowa dla szkockiego sektora ekologicznego.
- Infrastruktura łańcucha dostaw: Potrzebne są publiczne i prywatne inwestycje w infrastrukturę łańcucha dostaw i wartości (np. sieci dystrybucji, lokalnie certyfikowane przetwórnie ekologiczne i rzeźnie), aby zapewnić producentom lokalnych produktów ekologicznych niezbędne środki umożliwiające im sprawiedliwy dostęp do rynku.
- Priorytetowe traktowanie publicznych zamówień na żywność: Maksymalizacja potencjalnych korzyści płynących z publicznych zamówień na żywność w zakresie zapewnienia stabilności finansowej producentom i promowania rozwoju rynku produktów ekologicznych poprzez zmianę zasad i procedur udzielania zamówień oraz ustalenie krajowych celów, które nadają priorytet zamówieniom na lokalną żywność ekologiczną.