Studia przypadku: Klimat

Niniejszy raport dokumentuje wyniki uzyskane w ramach Zadania 3.2 „Transition of agri-environmental systems to climate-neutral food systems” w ramach WP3 „Agri-environmental policy experimentation”. Celem zadania jest zbadanie akceptacji europejskich rolników zarówno dla środków obowiązkowych (takich jak rolniczy system handlu emisjami), jak i dla dobrowolnych rynków węglowych. Ponadto analizie poddane zostaną inne instrumenty ekonomiczne, w tym podatki węglowe lub CO₂e oraz innowacyjne systemy wsparcia (takie jak płatności uzależnione od wyników – Result-Based Payments, RBPs – oraz płatności hybrydowe – Hybrid Payments, HPs), mające na celu wspieranie praktyk rolniczych przyjaznych dla klimatu.

Dodatkowo Zadanie 3.2 ma na celu zbadanie, czy i w jakim stopniu czynniki behawioralne wpływają na akceptowalność takich instrumentów polityki ekonomicznej przez rolników. W ramach realizacji tych celów przeprowadzono dwa eksperymenty kontekstualizowane, obejmujące łącznie około 1 100 rolników – jeden we Włoszech, a drugi w Danii.

Zarządzanie zasobami wodnymi w skali krajobrazu jest kluczowe dla rozwiązywania wyzwań środowiskowych i hydrologicznych w rolnictwie europejskim. Ze względu na fragmentaryczny podział gruntów, zarządzanie musi wykraczać poza pojedyncze nieruchomości i być zgodne z systemami hydrologicznymi, co wymaga współpracy w ramach zarządzania zbiorowego, angażującego rolników i innych interesariuszy.

Niniejsze badanie (Kamień milowy 9) dotyczące motywów i barier działania zbiorowego mającego na celu ograniczenie wpływu na zasoby wodne wykorzystuje zasady projektowania Elinor Ostrom (ang. Design Principles, DPs) jako narzędzie diagnostyczne do oceny odporności instytucjonalnej w trzech przypadkach: zarządzanie nawadnianiem w Hiszpanii i na Węgrzech oraz regulacja azotu w zlewni w Danii.

Przypadek hiszpański wykazuje silną zgodność z zasadami DPs, charakteryzuje się zagnieżdżonymi, kierowanymi przez użytkowników organizacjami oraz prawnym uznaniem praw zbiorowych. Przypadek węgierski cechuje silna kontrola top-down, ale brak zdolności do realizacji skomplikowanych i zbiorowych inicjatyw zarządzania wodą, jak również brak niezbędnej współpracy oddolnej, koordynacji i profesjonalnego wsparcia. Przypadek duński znacznie odbiega od zasad DPs z powodu ograniczonego zaangażowania interesariuszy i autonomii użytkowników.

Wyniki te pokazują, jak kontekst instytucjonalny i projektowanie mechanizmów zarządzania wpływają na legitymację i skuteczność zarządzania zasobami wodnymi. Chociaż zasady Ostrom stanowią cenną miarę instytucjonalną, dają ograniczony wgląd w czynniki behawioralne wpływające na udział rolników.

Proponujemy, aby przyszłe badania nad zasadami Ostrom uwzględniały perspektywę behawioralną, aby lepiej zrozumieć sukcesy i niepowodzenia zbiorowych programów rolno-środowiskowych w zakresie zrównoważonego korzystania z zasobów wodnych. Nasze dalsze prace będą wykraczać poza analizę instytucjonalną, koncentrując się na identyfikacji dźwigni i barier behawioralnych w zbiorowych programach rolno-środowiskowych.

Niniejszy raport (Deliverable 2.2) opiera się na wstępnym koncepcyjnym i analitycznym frameworku projektu VISIONARY i ma na celu zobrazowanie, w jaki sposób wybrane studia przypadków w ramach projektu VISIONARY uzupełniają się nawzajem w realizacji kluczowych celów projektu. Raport ma również na celu krótko przedstawić teoretyczne podstawy naszej pracy oraz nakreślić podejście zastosowane w studiach przypadków.

Wszystkie najważniejsze informacje o VISIONARY w skrócie.